ఎంగిలిపూల బతుకమ్మతో సంబురాలు షురు
తెలంగాణ రాష్ట్ర సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలిచే బతుకమ్మ పండుగ ఇవాళ్టి (శనివారం)రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అత్యంత వైభవంగా ప్రారంభమయ్యాయి.చెరువులల్లో రాత్రిపూట భక్తితో వాటిని నిమజ్జనం చేస్తారు.9 రోజుల పాటు జరిగే ఈ వేడుకల్లో మొదటి రోజు ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ,రెండో రోజు అటుకుల బతుకమ్మ,ముద్దపప్పు,నానేబియ్యం,అట్ల, అలిగిన,వేపకాయ బతుకమ్మ,వెన్నముద్దల బతుకమ్మల ఉత్సవాలను ఘనంగా జరుగుతాయి.చివరి రోజు సద్దుల బతుకమ్మ వేడుకలను వైభవంగా నిర్వహిస్తారు. మహిళలు ఎంతో ఉత్సాహంగా తంగేడు,గునుగు,బంతి,చామంతి వంటి రకరకాల సహజ పూలను సేకరించి,గౌరమ్మను అందంగా పేర్చి అలంకరిస్తారు.సాయంత్రం వేళల్లో బతుకమ్మ చుట్టూ చేరి సాంప్రదాయ పాటలు పాడుతూ, కోలాటాలు ఆడుతూ, నృత్యాలు చేస్తూ ఈ వేడుకలను భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. ఎంగిలిపూలు’ అనే పేరు ఎందుకు? ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ పేరుకు సంబంధించి తెలంగాణలో వివిధ జానపద విశ్వాసాలు, ఆచారాలు ఉన్నాయి. పూలను ఏరుకుని బతుకమ్మను పేర్చే విధానానికి సంబంధించిన స్థానిక సంప్రదాయాలతో ఈ పేరు ముడిపడి ఉందని చెబుతారు. పితృదేవతలను స్మరించే పర్వదినంతోనూ తొలి రోజు అనుబంధం ఉందనే ఆచారం ఉంది. ఇవన్నీ జానపద సంప్రదాయాలుగా చూడాలి; ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ పేరుకు ఒక్కటే ఖచ్చిత చారిత్రక వివరణ ఉందని చెప్పడం సరికాదు. బతుకమ్మను ఎందుకు జరుపుతారు? బతుకమ్మ కేవలం పూల పండుగ మాత్రమే కాదు. భూమి, నీరు, ప్రకృతి, మనిషి మధ్య ఉన్న అనుబంధానికి ప్రతీక. వర్షాకాలం చివర్లో తెలంగాణ పల్లెలు, చెరువులు, పొలాల గట్ల వెంట అనేక రకాల అడవి పూలు విరబూస్తాయి. ఆ ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని పూల రూపంలో కొలువుదీర్చి ఆరాధించడమే బతుకమ్మలోని ప్రధాన భావన. ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ రోజు ప్రాంతాన్ని బట్టి నైవేద్యాల్లో స్వల్పంగా మార్పులు కనిపిస్తాయి. సాధారణంగా నువ్వులు, బియ్యంపిండి, నూకలు వంటి పదార్థాలతో నైవేద్యం తయారు చేసే సంప్రదాయం ఉంది. కుటుంబ ఆచారం, ప్రాంతీయ సంప్రదాయం ఆధారంగా విధానంలో తేడాలు ఉండొచ్చు. తొమ్మిది రోజుల పాటు గౌరీదేవికి సమర్పించే ప్రత్యేక నైవేద్యాలు? బతుకమ్మ వేడుకల్లో భాగంగా మొదటి తొమ్మిది రోజులు గౌరీదేవిని కొలుస్తూ రోజూ భక్తిశ్రద్ధలతో రకరకాల నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు. మొదటి ఎనిమిది రోజుల్లో ఒక్కో రోజుకు తగినట్లుగా ఎంగిలి పూలకు నువ్వులు-బియ్యం పిండి, అటుకులు, ముద్దపప్పు, నానబియ్యం, అట్లు, వేపకాయలు, వెన్నముద్దలు నివేదిస్తారు. అయితే ఆరో రోజున అలిగిన బతుకమ్మగా పరిగణించి ఆ రోజు ఎలాంటి నైవేద్యం సమర్పించరు. ఇక తొమ్మిదో రోజైన ‘పెద్ద బతుకమ్మ’ రోజు మాత్రం ఐదు రకాల రుచికరమైన ప్రత్యేక నైవేద్యాలను అమ్మవారికి సమర్పించి వేడుకను ముగిస్తారు. తెలంగాణ ఆడపడుచులంతా ఎంతో ఆత్మీయంగా జరుపుకునే బతుకమ్మ పండుగకు నేడు శ్రీకారం చుడుతున్నారు. ప్రకృతిలో విరబూసే రంగురంగుల పూలను కొలువుదీర్చి.. మహిళలంతా ఒకచోట చేరి పాటలు పాడుతూ, బతుకమ్మ చుట్టూ తిరుగుతూ సంబురాలు చేసుకోవడం ఈ పండుగ ప్రత్యేకత.
